Hakkımızda
Dil Merkezi
Kültürel Etkinlikler
Kulüp Faaliyetleri
RAM
Çocuk Kulübü
Platformlar
Medyatek
Kulüp Faaliyetleri
Rus Mutfağı
El Sanatları
Halk Dansları
Müzik
Bale
Türk Mutfağı
Satranç
EL SANATLARI

 

 

 Bir milletin his ve hayal dünyasının en güzel yansımalarını o milletin el emeği göz nuru ürünlerinde görmek mümkün. Rusya’nın sembolü haline gelen “matryoşka”nın nasıl yapıldığını, Rus tekniği ile ahşap boyama sanatını, ağacın sanata dönüştüğü oymacılığı el sanatları kulübünde öğrenebilirsiniz.

  

MATRYOŞKA

 Rusya deyince akla ilk gelen sembollerden biri matryoşka.Matryoşkanın mucidi olarak torna ustası Vasily Zvyozdochkin gösteriliyor. Tarih 1890’lı yıllar…

  Bu yıllarda Moskova ‘da bulunan “Çocuk Eğitim Atölyesi”ne Japonya’dan iyi kalpli ihtiyar bilge Fukuruma’nın  heykelciği getiriliyor. Bu heykelcik iç içe girmiş birkaç şekilden oluşuyordu. Atölyede çalışan tornacı Vasily Zvyozdochkin ahşaptan buna benzer heykelcikler yaptı. Ressam Sergey Malyutin ise bu heykelciklerin üzerine kız ve erkek resimleri çizdi. İlk heykelcikte (matryoşkada) şehirli kıyafeti giymiş bir kız resmi vardı. Kıyafet jile, önlük ve horoz desenli başörtüsünden oluşuyordu. Oyuncağın tamamı sekiz heykelcik içeriyordu. Bunlar kız resimlerini erkek resimleri takip edecek şekilde iç içe sıralanmıştı. Son ve en küçük heykelcik bir bebeği temsil ediyordu. O dönemlerde “Matryona” ismi çok yaygındı. Bu isme binaen yeni oyuncak “Matryoşka” olarak adlandırıldı. “Matryona”nın kelime anlamı “tanınmış,ünlü kadın”dı. “Matryoşka” oyuncağı da adının anlamına uygun olarak dünyayı kuşatan bir üne sahip oldu.

  İlk yıllarda matryoşkalar basit şekilde çiziliyordu: ellerinde çiçek demeti  veya sepet tutan jileli, başörtülü genç kız resmediliyordu. Zamanla motif gelişti ve ellerinde düdükleri  olan çobanlar, sakallı ihtiyarlar, bıyıklı damatlar ve nikah elbiseli gelinler ortaya çıktı. Matryoşkaların çoğu halk geleneklerini yansıtıyordu. Masal konuları da matryoşka ustalarının ilgisini çekiyordu. “Pancar”, “Altın Balık”, “Prens İvan”, “Ateş Kuşu” gibi masalların matryoşkaları yapılmıştı.

  Matryoşkalar yalnız desen olarak değil şekil olarak da çeşitlenmişti. İç içe geçmiş 24 heykelcikten  oluşan  oyuncaklar ortaya çıktı. 1913’te tornacı Nikolay Bulıchev 48’li bir matryoşka yaptı.

  Bu oyuncağın yapılışına gelince: Hazır olan heykelciğe önce zemin boyası yapılıyor sonra yüz ve önlük çiziliyor. En sonunda ise jile ve saç eklenerek resim tamamlanıyor.Boya olarak guaj ve sulu boya kullanılıyor. 20.y.y.’ın ortalarında boyamanın yanı sıra bazı dekoratif süslemeler de uygulanmış. Ancak gerçek Rus matryoşkası tahtadan yapılma boyanmış bebeklerdir. Bu bebekler yapıldıkları yere göre isimlendirilmektedir:

Sergiyev Matryoşkaları- Jile giymiş, önlüklü, başörtülü, yuvarlak yüzlü kızı temsil eder. Resim canlı renklerle boyanmıştır. Genellikle 3-4 renk kullanılır.Bunlar kırmızı veya turuncu, sarı, yeşil ve laciverttir. Yüz ve kıyafetin dış hatları siyahla belirginleştirilmiştir.

Polkhov –Maydan Matryoşkaları- En belirgin özelliği çok yapraklı gül motifi içermesidir.

Semyonov Matryoşkaları- Canlı renkleriyle öne çıkar. Özellikle sarı ve kırmızı çokça kullanılır. Başörtüsü genellikle puanlıdır. (Semyonov’da ilk matryoşka üretim merkezi 1929’da kurulmuş.)

Vyatka Matryoşkası- Rusya2nın kuzeyinde üretilir. Motif olarak buğday sapları kullanılır.

Not: Rusya’da ilk matryoşka müzesi 2001’de Moskova’da açılmıştır.

 

HOHLOMA

  17.y.y.’da Nijniy Novgorod bölgesinde ortaya çıkmış olan bir ahşap boyama sanatıdır. 18.y.y. ile 19.y.y.’ın başlarında hohloma çok yaygınlaşmış, ülke sınırlarını aşmıştır. Hohloma ustalarının milyon adetlerle ifade edilen üretimleri Moskova, Novgorod gibi şehirlerin fuarlarında satılır, Avrupa ve Doğu ülkelerine de ihraç edilirdi.

   Hohloma, ahşap kap kacakların veya mobilyaların altın renkli fonu üzerine siyah ve kırmızıyla (nadiren yeşil ve sarıyla) yapılan dekoratif resimlerdir.  Resimler yapılırken ahşaba altın değil gümüş renkli kalay tozu dökülür. Daha sonra özel bir karışımla kaplanan ahşap 3-4 defa fırınlanır ve neticede kendine has altın rengini alır. Bu renk, hafif ahşap kapların ağır olduğu izlenimini uyandırır. Hohlomanın geleneksel motifleri arasında çeşitli otlar, kırmızı çilekler, yemişler, çiçekler ve dallar bulunur. Kuş, balık ve farklı hayvan motiflerine de rastlamak mümkündür. 

   Başlangıçta hohloma köylü halk arasında yaygındır. Zira sofralarında gösterişli kap kacağa sahip olmak isteyen fakat buna imkan bulamayan köylü hanımlar için ustalar ahşap kapları boyayıp süslemeye başlarlar. Genellikle bayram sofralarına yönelik bardak, tabak ve kaseler hohloma ile süslenirdi. Hohloma ile süslenmiş en yaygın mutfak eşyası  ise üretimi on binlerce olan tahta kaşıklardı. Aynı şekilde tuzluklar da bayram sofralarının ve özel günlerin vazgeçilmezlerindendi. Düğünlerde, misafir karşılamada ekmek ve tuz mutlaka yer alırdı. Hohloma ile güzelleşen kaplar arasında erzak saklama kapları da bulunurdu.

  İki tip hohloma çizimi mevcuttur: üst yani yüzeysel çizim ve alt çizim yani fon. Üst çizime en iyi örnek  ne zaman ortaya çıktığı bilinmeyen “ot” motifidir. Geleneksel hohloma motifleri eski Rus kültürünün, özellikle de el yazması kitaplar ve ikonların etkisiyle gelişmiştir. İkon yazıcılığının bu sanata kaynaklık etmiş olabileceği düşünülmektedir; çünkü ikon yazıcılarının bir kısmı “suret” tasvirleri yaparken bir kısmı bitki resimleri çizmişlerdir. 

  Günümüzde hohloma üretimi günlük mutfak eşyası yapımından süs eşyası yapımına yönelmiştir. Günümüzün teknik imkanları çok ince ayrıntıları resmedebilmeye olanak sağladığından küpe, broş, kolye, bilezik,  boncuk gibi süs eşyalarına bile hohloma yapılabilmektedir. Makine ile üretimin mümkün olmasına karşın el yapımı hohloma tercih edilmektedir. Sıradan bir hohloma ustası bile başkasının motifini tekrar etmemeye, motife kendinden bir şeyler katmaya özen göstermektedir.

 

SFace STwit SVimeo SVKontakte
AltMenu1
AltMenu2
AltMenu3
AltMenu4
AltMenu5
AltMenu6
AltMenu7